Nowe wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Tematyka: nowe wykroczenia przeciwko pracownikowi, sankcje dla pracodawców, dyrektywy unijne, zmiany w Kodeksie pracy, inspektor pracy, mandat, Państwowa Inspekcja Pracy

W sierpniu 2022 r. mają wejść w życie przepisy rozszerzające katalog wykroczeń przeciwko prawom
pracownika. Po stronie pracodawców pojawią się nowe obowiązki obarczone sankcją za ich
nieprzestrzeganie. Zwiększy się tym samym liczba sytuacji, w których inspektor pracy będzie mógł nałożyć
mandat na pracodawcę.
Dyrektywy unijne a sankcje
Obecnie procedowany jest projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Druk
UC118; dalej: projekt). Prace legislacyjne mają na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2019/1152 z 20.6.2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz.Urz.
UE L z 2019 r. Nr 186, s. 105) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z 20.6.2019 r.
w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę
Rady 2010/18/UE (Dz.Urz. UE L z 2019 r. Nr 188, s. 79).
Celem dyrektywy 2019/1152/UE jest poprawa warunków pracy poprzez popieranie bardziej przejrzystego
i przewidywalnego zatrudnienia, zapewniając równocześnie zdolność adaptacyjną rynku pracy. Zaś zamierzeniem
dyrektywy 2019/1158/UE jest ustanowienie minimalnych wymagań, mających na celu osiągnięcie równości kobiet
i mężczyzn pod względem szans na rynku pracy i traktowania w miejscu pracy poprzez ułatwienie pracownikom
będącym rodzicami lub opiekunom godzenia życia zawodowego z rodzinnym. Obie dyrektywy zawierają zapisy
zobowiązujące państwa członkowskie do ustanowienia przepisów o sankcjach mających zastosowanie, gdy
naruszone zostaną krajowe przepisy przyjęte na podstawie dyrektyw lub odpowiedniej zmiany już obowiązujących
przepisów krajowych, dotyczących praw objętych zakresem dyrektyw. Państwa członkowskie mają obowiązek
podejmować wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia wykonania dyrektyw. Ustanowione sankcje muszą być
skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
W związku z implementację dyrektywy 2019/1152/UE i dyrektywy 2019/1158/UE nastąpi zmiana w ustawie
z 26.6.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; dalej: KP). Do obecnego katalogu wykroczeń zostaną
dodane nowe wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Wiąże się to z faktem, iż pojawienie się nowych
uprawnień po stronie pracownika pociąga za sobą kolejne obowiązki pracodawcy. Zapewnienie realizacji tych
zobowiązań jest możliwe tylko wtedy, gdy są one obarczone odpowiednią sankcją za ich nieprzestrzeganie.
Zgodnie z projektem w KP zostaną wprowadzone zmiany zaprezentowane w poniższej tabeli.

Zmiana Nowe uprawnienie pracownika – nowe obowiązki Nowe wykroczenie
w KP pracodawcy
W art. 281 Zgodnie z art. 29 § 3 i 31 KP pracodawca będzie Nieinformowanie pracownika w terminie
w § 1 KP po zobowiązany do informowania pracownika na piśmie o warunkach jego zatrudnienia,
pkt. 2 w terminie 7 dni od dopuszczenia do pracy o warunkach o których mowa w art. 29 § 3 i 31 lub
dodany zatrudnienia oraz o zmianie warunków zatrudnienia. w art. 291 § 2 i 3 KP.
zostanie pkt W myśl art. 291 § 2 i 3 KP przed wyjazdem pracownika do
2a pracy lub w celu wykonania zadania służbowego na
obszarze państwa będącego członkiem Unii Europejskiej
lub na obszarze państwa niebędącego członkiem Unii
Europejskiej na okres przekraczający 4 kolejne tygodnie,
pracodawca będzie zobowiązany do pisemnego
przekazania pracownikowi niezależnie od informacji,
o których mowa w art. 29 § 3 KP określonego rodzaju
informacji niezbędnych do wykonywania takiej pracy oraz
do informowania o zmianie warunków.
W art. 281 Zgodnie z art. 293 § 3 KP pracownik zatrudniony u danego Nieudzielenie pracownikowi na piśmie
w § 1 KP po pracodawcy co najmniej 6 miesięcy będzie mógł wystąpić odpowiedzi na wniosek - art. 293 § 3 KP.
pkt. 2 do pracodawcy z wnioskiem, złożonym w postaci
dodany papierowej lub elektronicznej o zmianę rodzaju pracy,
zostanie pkt zmianę rodzaju umowy o pracę na umowę na czas
2b nieokreślony lub o zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu
pracy. Pracodawca będzie musiał udzielić pracownikowi

odpowiedzi na wniosek wraz z jej uzasadnieniem.
W art. 281 Zgodnie z art. 1731 § 4 KP pracownikowi udzielany będzie Prowadzenie przygotowań dotyczących
w § 1 KP po urlop opiekuńczy pod warunkiem złożenia wniosku zamiaru rozwiązania stosunku pracy od
pkt. 3 w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie 3 dni dnia złożenia przez pracownika wniosku
dodany przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. o udzielenie urlopu opiekuńczego oraz
zostanie pkt Zgodnie z art. 1881 § 1 KP pracownik opiekujący się wniosku o elastyczną organizację pracy,
3a dzieckiem do ukończenia przez nie 8. roku życia będzie o której mowa w art. 1881 KP.
mógł złożyć wniosek, w postaci papierowej lub
elektronicznej, o zastosowanie do niego elastycznej
organizacji pracy w terminie 14 dni przed planowanym
rozpoczęciem korzystania z elastycznej organizacji pracy.
W art. 281 Zgodnie z art. 1881 § 1 KP pracownik opiekujący się Naruszenie przepisów o elastycznej
w § 1 KP po dzieckiem, do ukończenia przez nie 8. roku życia, będzie organizacji pracy, o której mowa w art.
pkt. 5 mógł skorzystać z elastycznej organizacji pracy. 1881 KP.
dodany
zostanie pkt
5a
W art. 281 Zgodnie z art. 1731 § 1 KP pracownikowi przysługiwać Naruszenie przepisów o urlopie
w § 1 KP po będzie urlop opiekuńczy w wymiarze do 5 dni w roku opiekuńczym, o którym mowa w art.
pkt. 5 kalendarzowym w celu zapewnienia osobistej opieki lub 1731 KP.
dodany wsparcia osobie będącej członkiem rodziny lub
zostanie pkt zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym,
5b która wymaga znacznej opieki lub znacznego wsparcia
z poważnych względów medycznych.
W art. 281 Zgodnie z art. 1481 § 1 KP pracownikowi będzie Naruszenie przepisów o zwolnieniu od
w § 1 KP po przysługiwało zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni albo pracy z powodu działania siły wyższej,
pkt. 5 16 godzin w roku kalendarzowym, z powodu działania siły o którym mowa w art. 1481 KP.
dodany wyższej, w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych
zostanie pkt chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna jest
5c natychmiastowa obecność pracownika.

Jakie kary za nowe wykroczenia?
Zgodnie z działem XIII KP za wykroczenia przeciwko prawom pracownika przewidziana jest kara grzywny od 1 tys. zł
do 30 tys. zł. Taka sama kara będzie obowiązywać w przypadku nowych wykroczeń. W polskim systemie prawa
zgodnie z art. 17 § 2 ustawy z 24.8.2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz.
457) w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w KP oskarżycielem publicznym jest
inspektor pracy. Podstawę do wszczęcia postępowania stanowi wniosek o ukaranie, pochodzący od inspektora
pracy. W przypadku toczącego się postępowania sąd może orzec karę grzywny od 1 tys. zł do 30 tys. zł. W sprawach
o tego rodzaju wykroczenia inspektor pracy może także nałożyć mandat, jeżeli uzna, że kara taka będzie
wystarczająca. Organ Państwowej Inspekcji Pracy może w takiej sytuacji zastosować grzywnę w wysokości do 2 tys.
zł. Zgodnie z art. 41 ustawy z 20.5.1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2008) w stosunku do sprawcy
czynu inspektor pracy może poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub na
zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego.

Zgodnie z działem XIII KP za wykroczenia przeciwko prawom pracownika przewidziana jest kara grzywny od 1 tys. zł do 30 tys. zł. Inspektor pracy może także nałożyć mandat w wysokości do 2 tys. zł. Organ Państwowej Inspekcji Pracy może zastosować różne środki oddziaływania wychowawczego w przypadku sprawcy wykroczeń. Nowe przepisy mają na celu poprawę warunków pracy oraz równość szans na rynku pracy i w miejscu pracy dla pracowników będących rodzicami lub opiekunami.