Jak zmieni się treść umowy o pracę?

Tematyka: umowa o pracę, treść umowy, zmiany w umowie o pracę, dyrektywa 2019/1152/UE, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej

Wdrożenie unijnych przepisów spowoduje dodanie nowych elementów do treści umowy o pracę. Ponadto
niektóre obecnie obowiązujące elementy umowy ulegną stosownej modyfikacji.
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz
niektórych innych ustaw (druk nr UC118, dalej: projekt). Związane jest to z ciążącym na Polsce obowiązkiem
wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z 20.6.2019 r. w sprawie przejrzystych
i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE L z 2019 r. Nr 186, s. 105, dalej: dyrektywa
2019/1152/UE). Zgodnie z art. 1 ust. 1 dyrektywy 2019/1152/UE jej celem jest poprawa warunków pracy poprzez
popieranie bardziej przejrzystego i przewidywalnego zatrudnienia.
Porównanie obecnych i proponowanych elementów umowy o pracę
Ustawę z 26.6.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; dalej: KP) czeka zmiana dotycząca treści umowy
o pracę, która stanowi główną podstawę nawiązania stosunku pracy. Poniżej przedstawiono porównanie obecnych
i proponowanych elementów treści umowy o pracę.

Obecne elementy treści umowy o pracę Proponowane elementy treści umowy o pracę
Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj Umowa o pracę określać będzie strony umowy, adres siedziby
umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy pracodawcy, a w przypadku pracodawcy będącego osobą
i płacy, w szczególności: fizyczną nieposiadającego siedziby – adres zamieszkania,
a także rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy
1. rodzaj pracy; i płacy, w szczególności:
2. miejsce wykonywania pracy; 1. rodzaj pracy;
3. wynagrodzenie za pracę odpowiadające 2. miejsce lub miejsca wykonywania pracy;
rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników
wynagrodzenia; 3. wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze
wskazaniem składników wynagrodzenia;
4. wymiar czasu pracy;
4. wymiar czasu pracy;
5. termin rozpoczęcia pracy.
5. dzień rozpoczęcia pracy;
Ponadto w przypadku zawarcia umowy o pracę na
czas określony niezaliczanej do limitów umów na 6. w przypadku umowy o pracę na okres próbny – czas jej
czas określony, w umowie określa się cel lub trwania lub dzień jej zakończenia oraz, gdy strony tak
okoliczności tego przypadku, przez zamieszczenie uzgodnią, postanowienie o możliwości przedłużenia umowy
informacji o obiektywnych przyczynach o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej
uzasadniających zawarcie takiej umowy. nieobecności pracownika w pracy, jeżeli wystąpią takie
nieobecności, okres, na który strony mają zamiar zawrzeć
umowę o pracę na czas określony w przypadku zamiaru
zawarcia takiej umowy na okres krótszy niż 12 miesięcy, lub
postanowienie o wydłużeniu umowy nie więcej niż o 1
miesiąc, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy;
7. w przypadku umowy o pracę na czas określony – czas jej
trwania lub dzień jej zakończenia.

Zaprezentowane nowe brzmienie przepisów w zakresie treści umowy o pracę wynika z konieczności wdrożenie art. 4
ust. 2 lit a‒d, g, k dyrektywy 2019/1152/UE. Zgodnie z unijnymi przepisami informacje o zasadniczych aspektach
stosunku pracy obejmować powinny:

• tożsamość stron stosunku pracy;
• miejsce pracy, a w przypadku braku stałego lub głównego miejsca pracy zasadę, że pracownik będzie zatrudniony
w różnych miejscach lub że będzie miał swobodę określenia swojego miejsca pracy, oraz siedzibę pracodawcy lub,
w stosownych przypadkach, adres zamieszkania pracodawcy;

• jeden lub obydwa poniższe elementy:
⚬ tytuł, stopień, charakter lub kategorię pracy, do wykonywania której pracownik jest zatrudniony; lub
⚬ krótką charakterystykę lub opis pracy;
• datę rozpoczęcia stosunku pracy;
• czas trwania i warunki ewentualnego okresu próbnego;
• wynagrodzenie, w tym początkowe wynagrodzenie podstawowe pracownika, wszelkie inne mające zastosowanie
elementy składowe wskazane oddzielnie oraz częstotliwość i sposób wypłacania wynagrodzenia, do którego
pracownik jest uprawniony.
Zmienione i nowe elementy umowy o pracę
Wdrożenie dyrektywy 2019/1152/UE spowoduje, że część elementów treści umowy o pracę zostanie zmieniona.
Pojawią się także nowe elementy.
Do zmodyfikowanych elementów umowy o pracę należeć będą:
• Określenie stron stosunku pracy. W obecnym stanie prawnym obowiązuje wymóg określenia stron umowy
o pracę. Nowelizacja ma polegać na rozwinięciu art. 29 § 1 KP poprzez wskazanie także siedziby pracodawcy,
a w przypadku pracodawcy będącego osobą fizyczną – adresu zamieszkania.
• Dzień rozpoczęcia pracy. Zgodnie z projektem proponuje się zastąpienie wyrazu,,termin” rozpoczęcia pracy,
określeniem,,dzień” rozpoczęcia pracy. W związku z tym w projekcie nastąpiła także modyfikacja brzmienia art. 26
KP, zgodnie z którym stosunek pracy nawiązywać się będzie w dniu określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia
pracy, a nie jak dotychczas w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie
określono w dniu zawarcia umowy.
Do nowych elementów umowy o pracę zgodnie z projektem zalicza się:
• Warunki umowy na okres próbny. Nastąpi dodanie pkt 6 w art. 29 § 1 KP. Stanowić to będzie wdrożenie wymogu
dyrektywy 2019/1152/UE, zgodnie z którym istnieje obowiązek informowania pracownika o czasie trwania
i warunkach okresu próbnego. Nowelizacja uwzględnia również sytuację, kiedy strony stosunku pracy postanowią
o przedłużeniu okresu próbnego o czas urlopu, a także o czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy
lub o wydłużeniu umowy o pracę na okres próbny nie więcej niż o 1 miesiąc, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem
pracy. Postanowienie takie powinno zostać zawarte w treści pisemnie sporządzonej umowy o pracę. W przypadku
zawierania umowy o pracę na okres próbny projekt przewiduje w związku z tym dodanie do niezbędnych elementów
umowy o pracę na okres próbny obowiązku określenia czasu trwania lub dnia jej zakończenia oraz, gdy strony tak
uzgodnią, postanowienia o przedłużeniu tej umowy o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej
nieobecności pracownika w pracy lub postanowienia o wydłużeniu umowy nie więcej niż o 1 miesiąc, jeżeli jest to
uzasadnione rodzajem pracy. W przypadku umowy o pracę na okres próbny trwającej krócej niż 12 miesięcy,
w umowie będzie podawało się także okres, na który strony mają zamiar zawrzeć umowę o pracę na czas określony.
Motyw 3 dyrektywy 2019/1152/UE stanowi bowiem, że pracownicy mają prawo otrzymać w momencie nawiązania
stosunku pracy pisemną informację o ich prawach i obowiązkach wynikających ze stosunku pracy, w tym w trakcie
okresu próbnego. Samą umowę o pracę okres próbny również czekają zmiany.
• Czas trwania umowy o pracę na czas określony. Nastąpi dodanie pkt 7 w art. 29 § 1 KP. Dyrektywa
2019/1152/UE wymaga, aby w przypadku stosunku pracy na czas określony, pracownik był informowany
o spodziewanym czasie trwania stosunku pracy lub dacie jego zakończenia.

Wdrożenie dyrektywy 2019/1152/UE spowoduje zmiany oraz dodanie nowych elementów do umowy o pracę. Nowe przepisy dotyczyć będą między innymi określenia stron stosunku pracy, dnia rozpoczęcia pracy oraz warunków umowy na okres próbny i czasu trwania umowy o pracę na czas określony.